Lama Dźe Tsongkhapa

Lama Dźe Tsongkhapa Losang Dragpa (1357–1419)


Wersety doświadczeń
tyb.: Lam-rim bsdus-don ; Lam-rim nyam-gur


Streszczenie najważniejszych punktów stopniowej ścieżki do oświecenia


  1. Składam pokłony przed Tobą, Gautamo Buddho, głowo klanu Siakja. Twoje oświecone ciało rodzi się z dziesiątków milionów duchowych cnót i dwóch doskonałych urzeczywistnień [ 1 ]; Twoja oświecona mowa spełnia życzenia nieskończenie wielu istot; Twój oświecony, wszechwiedzący umysł postrzega wszystkie zjawiska, dokładnie tak, jak istnieją.

  2. Składam pokłony przed Wami, Maitrejo i Mandziuśri, najdrożsi duchowi synowie tego niezrównanego nauczyciela. Biorąc odpowiedzialność za dalszy rozwój oświeconego dzieła Buddhy, spontanicznie manifestujecie swoje emanacje w niezliczonych wszechświatach.

  3. Składam pokłony przed Waszymi stopami, Nagardżuno i Asango, ornamenty naszego południowego kontynentu [ 2 ]. O Wy, wielkiej sławy w trzech sferach istnienia [ 3 ], objaśniliście najtrudniejszą do zgłębienia "Matkę buddhów" [ 4 ] dokładnie według tego, co było intencją Buddhy.

  4. Składam pokłony przed Atisią Dipamkarą Śridźnianą, dzierżawcą skarbnicy instrukcji [ 5 ], w której można znaleźć wszystkie kompletne, bezbłędne nauki na temat ścieżek głębokiej mądrości i szerokiej aktywności [ 6 ], przekazane w nienaruszonym stanie przez tych dwóch najdroższych duchowych synów.

  5. Z szacunkiem składam pokłony przed moimi duchowymi mistrzami. Jesteście oczami pozwalającymi nam zachwycać się niezliczonymi duchowymi naukami, najlepszym sposobem dla tych szczęśliwców, co pragną przekroczyć próg wyzwolenia. Dzięki Waszej sztuce niezwykłych umiejętności, motywowanej intensywnym uczuciem matczynej troski, sprawiacie, że wszystko staje się jasne.

  6. Instrukcje dotyczące stopni na ścieżce do oświecenia zostały przekazane w nienaruszonym stanie przez tych, którzy po kolei przyszli po Nagardżunie i Asandze, tych dwóch klejnotach koronnych wszystkich mistrzów erudytów naszego południowego kontynentu, których transparenty sławy górują nad tłumami. Jako, że zastosowanie się do tych instrukcji może dopomóc osiągnąć każdy pożądany cel [ 7 ] wszystkich dziewięciu rodzajów istot [ 8 ], pomiędzy wszystkimi naukami są one niczym bezcenny klejnot spełniający wszystkie życzenia. Ponieważ zbierają one w sobie strumienie tysięcy wspaniałych, klasycznych dzieł, są one w swojej istocie oceanem świetnych, bezbłędnych objaśnień.

  7. Nauki te ułatwiają zrozumienie, że nie ma żadnych sprzeczności we wszystkich świętych pismach Buddhy i sprawiają, że każdy fragment Jego świętych pism bez wyjątku jawi się w Twoim umyśle, jako osobista, duchowa instrukcja. Ułatwiają odkrycie intencji Buddhy, jak również chronią Cię przed przepaścią wielkiego błędu [ 9 ]. Z powodu tych korzyści, która z rozsądnych osób pomiędzy mistrzami erudytami Indii i Tybetu nie oniemiała by z zachwytu z powodu tych instrukcji dotyczących stopni na ścieżce, ułożonych według trzech poziomów motywacji [ 10 ], tych najwyższych instrukcji, którym wielu szczęśliwców jest tak oddanych?

  8. Chociaż wiele duchowej zasługi można zebrać nawet jednokrotnie recytując lub słuchając tych nauk skomponowanych przez Atisię [ 5 ] zawierających w sobie esencję wszystkich świętych pism Gautamy, bez wątpienia zbierzesz jeszcze większą zasługę nauczając i studiując świętą Dharmę w nich zawartą. Dlatego zastanów się nad odpowiednimi krokami, jakie należałoby podjąć w tym celu.

  9. Po tym, jak przyjąłeś Schronienie, powinieneś zauważyć, że dobroczynnym korzeniem wspaniałego, olbrzymiego drzewa wszelkiej wielkiej szczęśliwości, w tym i w przyszłych żywotach, jest prawidłowe oddanie, w myślach i w czynach, dla Twojego oświeconego guru, który wskazuje Ci ścieżkę do oświecenia. Zatem powinieneś okazać głęboką wdzięczność Twojemu guru ofiarowując mu Twoją praktykę wykonywaną dokładnie w taki sposób, w jaki Cię jej nauczył, a której to praktyki nie porzuciłbyś nawet za cenę własnego życia. Ja, jogin, tak właśnie praktykuję. A Ciebie, który też szuka wyzwolenia, proszę, praktykuj tak samo.

  10. Ta ludzka egzystencja z jej ośmioma swobodami [ 11 ] jest dużo bardziej wartościowa, niż bezcenny klejnot spełniający wszystkie życzenia. Uzyskana tylko ten jeden raz, trudna do zdobycia i łatwa do stracenia, przepływa w oka mgnieniu, jak błyskawica na niebie. Biorąc pod uwagę, jak łatwo można ją stracić w każdej chwili oraz rozumiejąc, że wszystkie doczesne sprawy są niczym zbyteczne plewy, które rozwieje wiatr, musisz starać się bezustannie czynić z niej właściwy użytek, w dzień i w nocy. Ja, jogin, tak właśnie praktykuję. A Ciebie, który też szuka wyzwolenia, proszę, praktykuj tak samo.

  11. Nie ma gwarancji, że po śmierci nie odrodzisz się w jednej z trzech niższych sfer istnienia. Niemniej jednak, jest to pewne, że Trzy Doskonałe Klejnoty Schronienia mają moc, by ochronić Cię przed terrorem, jaki tam panuje. Z tego powodu Twoja praktyka Schronienia powinna być solidna i powinieneś przestrzegać zaleceń praktyki Schronienia w taki sposób, by nie osłabiać żadnych z jego duchowych zobowiązań. Odniesiesz w tym sukces, gdy dogłębnie rozważysz, które karmiczne uczynki są czarne, a które są białe, jakie są ich rezultaty, a następnie żyjąc według zaleceń, co ma być zastosowane, a co zaniechane. Ja, jogin, tak właśnie praktykuję. A Ciebie, który też szuka wyzwolenia, proszę, praktykuj tak samo.

  12. Długie kroki wielkiego postępu w urzeczywistnieniu najwyższych ścieżek nie nastąpią, chyba, że posiadasz podstawę praktyki, czyli kompletne ludzkie ciało obdarzone wszystkimi ośmioma swobodami [ 11 ]. Dlatego musisz trenować się w cnotach moralnych będących karmiczną przyczyną jego posiadania. Ponadto, jest ekstremalnie istotne, aby oczyścić splamienia czarnych karmicznych długów i moralnych upadków, które pozbawiają blasku Twoje ciało, mowę i umysł. Aby usunąć karmiczne przeszkody na drodze do odrodzenia w ludzkiej postaci, powinieneś troszczyć się o to, by stale stosować kompletny zbiór czterech przeciwstawnych czynników [ 12 ], które Ci w tym dopomogą. Ja, jogin, tak właśnie praktykuję. A Ciebie, który też szuka wyzwolenia, proszę, praktykuj tak samo.

  13. Jeżeli nie podejmiesz wysiłku kontemplowania wszelkich cierpień samsarycznej egzystencji i tego, jakie są ich wielkie wady, to nie uda Ci się poprawnie rozwinąć gorliwego, żywego zainteresowania pracą w celu wyzwolenia. Jeżeli nie zastanowisz się nad tym, w jaki sposób zasadnicze przyczyny samsarycznego cierpienia przywiązują Cię do cyklicznej egzystencji, nie poznasz sposobów na odcięcie korzenia w celu opuszczenia tego zaklętego kręgu raz na zawsze. Dlatego powinieneś troszczyć się o to, aby wzbudzić w sobie totalny wstręt i szlachetne wyrzeczenie wobec takiej niegodnej egzystencji, wiedząc, które czynniki przywiązują Cię do kieratu samsary. Ja, jogin, tak właśnie praktykuję. A Ciebie, który też szuka wyzwolenia, proszę, praktykuj tak samo.

  14. Ciągłe rozwijanie oświeconej motywacji bodhiczitty jest centralną osią ścieżki mahajany. Jest punktem wyjścia i fundamentem dla wielkich fal oświeconego postępowania. Tak, jak alchemiczny eliksir zamienia to, co nieszlachetne, w złoto, tak bodhiczitta zamienia wszystko to, co robisz, w dwie kolekcje [ 13 ], rozbudowując skarbiec Twojej duchowej zasługi o niezliczone duchowe cnoty. Wiedząc o tym, bodhisattwowie uważają tę najbardziej drogocenną bodhiczittę, za swoją najgłębszą, wewnętrzną praktykę. Ja, jogin, tak właśnie praktykuję. A Ciebie, który też szuka wyzwolenia, proszę, praktykuj tak samo.

  15. Praktyka paramity szczodrości jest jak bezcenny klejnot spełniający wszystkie życzenia, którym będziesz mógł spełnić nadzieje pokładane przez czujące istoty. Jest najlepszym narzędziem do przecięcia węzła skąpstwa. Jest altruistycznym postępowaniem, które uwydatnia Twoją pewność siebie i nieustraszoną odwagę. Jest podstawą Twojej dobrej reputacji, która będzie szeroko znana. Wiedząc o tym, prawdziwi mędrcy oddali się wspaniałej ścieżce całkowitego rozdawania swojego ciała, własności i duchowej zasługi. Ja, jogin, tak właśnie praktykuję. A Ciebie, który też szuka wyzwolenia, proszę, praktykuj tak samo.

  16. Paramita dyscypliny etycznej jest wodą zmywającą plamy negatywnych uczynków. Jest promieniem księżycowego światła ochładzającego piekący żar moralnych nieczystości. Sprawia, że promieniejesz, jak góra Meru [ 14 ] pośród dziewięciu rodzajów istot. Mocą Twojej dyscypliny etycznej będziesz w stanie nakłonić innych do duchowej współpracy bez uciekania się do hipnotyzujących spojrzeń. Wiedząc o tym, święci mężowie ochraniają, jak własne oczy, ślubowania moralności, których zobowiązali się dotrzymać w niepokalany sposób. Ja, jogin, tak właśnie praktykuję. A Ciebie, który też szuka wyzwolenia, proszę, praktykuj tak samo.

  17. Paramita cierpliwości jest najpiękniejszym ornamentem dla posiadających duchową moc i najlepszą ascetyczną praktyką dla dręczonych urojeniami duchowej ignorancji. Jak wysoko wznoszący się orzeł, jest ona wrogiem węża gniewu; jest ona najgrubszą zbroją przeciwko ciosom uwłaczającej, pełnej oszczerstw mowy. Wiedząc o tym, prawdziwi mędrcy przyzwyczaili się używać na wszystkie sposoby tej niezastąpionej zbroi świętej cierpliwości. Ja, jogin, tak właśnie praktykuję. A Ciebie, który też szuka wyzwolenia, proszę, praktykuj tak samo.

  18. Gdy będziesz już nosił zbroję paramity stanowczego i nieodwracalnego radosnego wysiłku, Twoja doskonała znajomość świętych pism Dharmy i biegłość we wglądzie będzie rosnąć, jak księżyc rosnący ku pełni. Sprawisz, że wszystkie Twoje działania będą stawać się przyczyną oświecenia, a wszystko, czego się podejmiesz, uda Ci się doprowadzić do zamierzonego celu. Wiedząc o tym, bodhisattwowie wytężają siły roztaczając wielkie fale radosnego wysiłku i spłukując nimi całe lenistwo. Ja, jogin, tak właśnie praktykuję. A Ciebie, który też szuka wyzwolenia, proszę, praktykuj tak samo.

  19. Paramita medytacji shi-ne jest jak król sprawujący władzę nad umysłem. Jeżeli skierujesz ją na coś, zostanie tam nieporuszona, jak potężna góra Meru. Jeżeli ją tak pozostawisz, potrafi w pełni skupić się na jakimkolwiek wartościowym duchowo obiekcie. Prowadzi ona do wielkiej, radosnej błogości Twojego ciała i umysłu, które stają się w ten sposób dużo bardziej przydatne do duchowych praktyk. Wiedząc o tym, wprawni jogini oddali się jednopunktowej koncentracji [ting-nge-dzin], aby pokonać nawykowe rozproszenie umysłu. Ja, jogin, tak właśnie praktykuję. A Ciebie, który też szuka wyzwolenia, proszę, praktykuj tak samo.

  20. Paramita głębokiej mądrości jest okiem pozwalającym uchwycić ostateczną naturę rzeczywistości; jest ścieżką do wykorzenienia duchowej ignorancji stanowiącej źródło cyklicznej egzystencji. Ta głęboka mądrość jest skarbem prawdziwego geniuszu okrytym chwałą we wszystkich świętych pismach Dharmy i jest osławiona, jako najlepsza lampa usuwająca z umysłu nieprzeniknione ciemności urojeń duchowej ignorancji. Wiedząc o tym, prawdziwi mędrcy aspirujący do wyzwolenia osiągnęli postępy na ścieżce wkładając w tę mądrość cały swój wysiłek. Ja, jogin, tak właśnie praktykuję. A Ciebie, który też szuka wyzwolenia, proszę, praktykuj tak samo.

  21. Pozostając zaledwie w stanie jednopunktowej koncentracji [ting-nge-dzin], pozbawiasz się możliwości wglądu niezbędnego do odcięcia korzenia cyklicznej egzystencji. Z drugiej strony, sama mądrość pozbawiona medytacji shi-ne nie usunie urojeń z umysłu, niezależnie od tego, jak długo będziesz je analizował. Dlatego na niezachwianym wierzchowcu medytacji shi-ne mistrzowie medytacji usadzają jeźdźca mądrości penetrującej głębię ostatecznej natury rzeczywistości [ 15 ]. Następnie, w parze z ostrym mieczem rozumowania Drogi Środka pozbawionej skrajności, mistrzowie używają rozróżniającej mądrości w jej szerokim zakresie w tym celu, aby poprzez prawidłową analizę usunąć wszelkie kognitywne podstawy dążności do skrajności [ 16 ]. W ten sposób kultywują oni swoją mądrość urzeczywistniającą pustkę [siunjata]. Ja, jogin, tak właśnie praktykuję. A Ciebie, który też szuka wyzwolenia, proszę, praktykuj tak samo.

  22. Gdy już osiągniesz jednopunktową koncentrację [ting-nge-dzin] poprzez trening i przyzwyczajenie, badanie indywidualnych zjawisk przy użyciu poprawnej analizy powinno uwydatnić Twoją koncentrację silnie skupioną w niezachwiany sposób na ostatecznej naturze wszystkiego, co istnieje. Widząc to, zagorzali medytatorzy nie mogą wyjść z podziwu dla urzeczywistnienia zunifikowanej ścieżki medytacji shi-ne i specjalnego wglądu [lhag-tong]. Czy trzeba jeszcze nadmieniać, że i Ty powinieneś się modlić o to samo urzeczywistnienie? Ja, jogin, tak właśnie praktykuję. A Ciebie, który też szuka wyzwolenia, proszę, praktykuj tak samo.

  23. Gdy już urzeczywistnisz tę zunifikowaną ścieżkę, powinieneś wtedy medytować w ten sposób: w czasie, gdy jesteś całkowicie pochłonięty w koncentracji, medytuj nad pustką "podobną do przestrzeni", a w przerwach między sesjami, nad pustką "podobną do iluzji". W ten sposób zostaniesz doceniony, jako ten, kto doskonali postępowanie bodhisattwy praktykując unię metody i świadomości [awareness]. Rozumiejąc to, wielcy szczęśliwcy uczynili to swoim zwyczajem, że nigdy nie są usatysfakcjonowani niekompletnymi ścieżkami, które nie prowadzą do samego oświecenia. Ja, jogin, tak właśnie praktykuję. A Ciebie, który też szuka wyzwolenia, proszę, praktykuj tak samo.

  24. Trzy zasadnicze aspekty – wyrzeczenie, bodhiczitta i mądrość – są razem konieczne do urzeczywistnienia najwyższych ścieżek na jeden z dwóch sposobów: albo poprzez paramitajanę, albo poprzez dwie fazy wadżrajany. Gdy już prawidłowo kultywowałeś te trzy zasadnicze aspekty, powinieneś polegać na w pełni wykwalifikowanym mistrzu tantry, jako Twoim strażniku Dharmy, i wybrać jednak ten szybszy wehikuł do podróży poprzez rozległy ocean czterech klas tantr. Ci, którzy tak zrobili i z prawidłowym oddaniem postępowali według jego instrukcji i zaleceń, w pełni urzeczywistnili potencjał swojej ludzkiej egzystencji z jej ośmioma swobodami, osiągając oświecenie w krótkim czasie w tym jednym życiu. Ja, jogin, tak właśnie praktykuję. A Ciebie, który też szuka wyzwolenia, proszę, praktykuj tak samo.

  25. W tym celu, abym to sam sobie lepiej uzmysłowił, jak również, aby było to z korzyścią dla innych, którzy mają to szczęście, że spotkali oświeconego guru i są w stanie praktykować według jego instrukcji i zaleceń, wyjaśniłem prostymi słowami kompletną ścieżkę, która cieszy buddhów. Modlę się o to, aby w rezultacie duchowej zasługi płynącej z tych objaśnień, wszystkie czujące istoty nigdy nie były odseparowane od tych wspaniałych, nieskazitelnych ścieżek. Ja, jogin, tak właśnie praktykuję. A Ciebie, który też szuka wyzwolenia, proszę, praktykuj tak samo.


KOLOFON

Tak oto kończy się streszczenie najważniejszych punktów stopniowej ścieżki do oświecenia, zwięźle skompilowane ku pamięci. Zostało ono napisane w klasztorze Ganden Nampar Gyelwai na górze Drog Riwocze w Tybecie przez mnicha buddyjskiego Losanga Dragpę, jogina, który słyszał wiele nauk.



Z angielskiego przełożył
mnich buddyjski Zbigniew Modrzejewski, maj 2010.

Przekładu dokonano na podstawie tekstu:
Lines of Experience



PRZYPISY

  1. Dwa doskonałe urzeczywistnienia, to urzeczywistnienie motywacji bodhisattwy (bodhiczitta) i bezpośrednie urzeczywistnienie mądrości pustki (siunjata) w medytacji.

  2. Południowy "kontynent", to według buddyjskiej kosmologii zawartej w Abhidharmakosi: Dżambudwipa (Dzambuling). Jest on zamieszkiwany przez wszystkie samsaryczne, czujące istoty humanoidalne (w tym również przez ludzi na naszej planecie Ziemi). Według nauk Abhidharmy, w naszym Wszechświecie istnieją tryliony galaktyk i systemów planetarnych zamieszkanych przez inteligentne, samsaryczne czujące istoty (w tym również przez te humanoidalne). Jeszcze do 1992 roku, gdy Aleksander Wolszczan i Dale Frail odkryli pierwszą w historii planetę orbitującą wokół pulsara, naukowcy nie byli pewni czy we Wszechświecie w ogóle mogą istnieć jakiekolwiek planety poza naszym systemem słonecznym. Dopiero w 1995 roku odkryto pierwszą planetę orbitującą wokół gwiazdy. Nie były to jednak planety podobne do Ziemi. Ale czy we Wszechświecie w ogóle mogą istnieć jakiekolwiek formy życia poza naszą planetą? W 2013 roku astronomowie oszacowali ilość planet podobnych do Ziemi w naszej Galaktyce na 8,8 miliarda, a wiemy, że istnieją miliardy galaktyk. Ale czy we Wszechświecie w ogóle mogą istnieć formy życia bardziej inteligentne od ludzi i tak jak ludzie zainteresowane podróżami kosmicznymi? Skoro jeszcze do niedawna naukowcy nie byli pewni czy we Wszechświecie w ogóle mogą istnieć jakiekolwiek planety poza naszym systemem słonecznym, to jest całkowicie naturalne, że obecnie nie są jeszcze pewni czy we Wszechświecie w ogóle mogą istnieć jakiekolwiek inteligentne formy życia poza naszą planetą. Moja Mama zawsze była głęboko przekonana o tym, że inteligentne formy życia na naszej planecie, podobnie jak planety w naszym systemie słonecznym, nie są wyjątkiem od reguły, lecz raczej regułą we Wszechświecie. "If people on Earth could only travel in deep space, you'd probably see a lot of traffic jams, Bill Borucki, NASA's chief Kepler scientist, joked." Lama Zopa Rinpocze napisał: We have to have compassion for all suffering sentient beings. At our present level of mind there are many sentient beings that we can see but there are also many different types of sentient being that we can’t see. For example, ours is not the only universe; there are huge numbers of universes, many different worlds, that we can’t see, and in many of those live other sentient beings. Even today scientists are discovering and describing new galaxies that they didn’t believe existed before. In those galaxies are planets upon which live different sentient beings leading different lives that we don’t see because of our limited intelligence, limited power of mind. Even on earth there are beings that we don’t see, beings that we will see when our mind is ready, when it has the power to see them, in the same way we presently see humans and certain kinds of animal. So there are many different types of sentient being and they live in six different realms. In order to generate compassion for all sentient beings it’s necessary to understand the different sufferings that sentient beings experience. www.lamayeshe.com

  3. Trzy (główne) sfery istnienia, to sfera "Pożądania", sfera "Formy" i sfera "Bezforemności".

  4. "Matka buddhów", to sutry Doskonałości Mądrości( sutry Pradźniaparamity ).

  5. Skarbnica instrukcji, to tekst Atisi Dipamkary Śridźniany „Bodhipathapradipa”( Lampa na ścieżkę do oświecenia” ).

  6. Ścieżki głębokiej mądrości i szerokiej aktywności, to ścieżka głębokiej mądrości pustki (siunjata) wywodząca się od buddhy Mandziuśriego i przekazana przez niego mistrzowi arji Nagardżunie oraz ścieżka szerokiej altruistycznej oświeconej aktywności wywodząca się od buddhy Maitreji, i przekazana przez niego mistrzowi arji Asandze. Buddha Maitreja i buddha Mandziuśri, to duchowi synowie i spadkobiercy nauk Dharmy buddhy Gautamy (Siakjamuniego).

  7. Każdy pożądany cel, to w tym kontekście jeden z trzech następujących: wartościowe duchowo odrodzenie, jako człowiek lub bóg, posiadające warunki do praktykowania Dharmy; wyzwolenie z samsary (mała nirwana); pełne oświecenie buddhy (wielka nirwana).

  8. Dziewięć rodzajów istot, to istoty z jednej z trzech sfer istnienia (zobacz przypis numer 3) transmigrujące( reinkarnujące ) do jednej z trzech sfer istnienia.

  9. Wielki błąd, to mahaduscarita, czyli: sektarianizm, dyskredytowanie jakichkolwiek tradycji buddyzmu, wehikułów praktyki (jana) lub buddyjskich pism oraz utrzymywanie poglądów, jakoby niektóre z nauk Dharmy Buddhy były ze sobą sprzeczne, lub jakoby niektóre z nauk Dharmy Buddhy były niepotrzebne do osiągnięcia oświecenia.

  10. Trzy poziomy motywacji, to wstępny, średni i zaawansowany. Na poziomie wstępnym są osoby praktykujące Dharmę z obawy przed odrodzeniem się w jednej z trzech niższych pod-sfer (piekielna, preta – tzw. "głodne duchy"), ziemska fauna) należących do głównej sfery "Pożądania" (zobacz przypis numer 3) z motywacją osiągnięcia wartościowego duchowo odrodzenia w jednej z dwóch wyższych pod-sfer, jako człowiek lub bóg, posiadającego warunki do praktykowania Dharmy; na poziomie średnim są osoby praktykujące Dharmę z motywacją osiągnięcia wyzwolenia z samsary (mała nirwana); a na poziomie zaawansowanym są osoby praktykujące Dharmę z motywacją osiągnięcia pełnego oświecenia buddhy (wielka nirwana).

  11. Osiem swobód ludzkiej egzystencji, to nie odrodzenie się, jako człowiek: (1.) w niecywilizowanym regionie między barbarzyńcami; (2.) w czasach, gdy nauki Dharmy Buddhy nie są obecne; (3.) z niekompletnymi narządami zmysłów lub innymi poważnymi upośledzeniami; (4.) posiadający silne, spontaniczne poglądy zaprzeczające poglądom Buddhy; oraz nie odrodzenie się pomiędzy: (5.) istotami piekielnymi; (6.) istotami rodzaju preta; (7.) istotami ziemskiej fauny; (8.) istotami boskimi nie posiadającymi warunków do praktykowania Dharmy.

  12. Zbiór czterech przeciwstawnych mocy, to spowiedź, czyli: wyznanie negatywnych uczynków, żal za popełnione zło, intencja postanowienia poprawy oraz zadośćuczynienie (pokuta). W kontekście buddyzmu, czterech przeciwstawnych mocy używa się w związku z Trzema Doskonałymi Klejnotami Schronienia, najpierw przyjmując w Nich Schronienie, wzbudzając w sobie motywację bodhicitty, a następnie: (1.) uczciwie wyznając Trzem Doskonałym Klejnotom Schronienia wszystkie popełnione przez nas negatywne, nieetyczne, niemoralne uczynki. Wzbudzamy w sobie psychicznie zdrową formę (2.) szczerego żalu za wyrządzone zło, gdyż żadna normalna czująca istota nigdy nie pragnie doznać nawet najmniejszego bezcelowego, niechcianego cierpienia, a według uniwersalnego prawa moralnej przyczyny i skutku (Prawa Karmy), zło wyrządzone przez nas innym powróci do nas w przyszłości i sami będziemy musieli go doświadczyć w jednym z naszych przyszłych żywotów. W związku z tym ślubujemy przed Trzema Doskonałymi Klejnotami Schronienia silną intencję (3.) postanowienia poprawy, czyli nie popełniania więcej podobnych uczynków w przyszłości, a jako (4.) szczerą pokutę odbywamy odpowiednie oczyszczające praktyki duchowe (np. recytację świętych imion i składanie pokłonów 35 Buddhom Spowiednikom lub medytację Wadźrasattwy – Dordźe Sempa) oraz podejmujemy, jeżeli to praktycznie możliwe, inne kroki w celu zadośćuczynienia, jak np. przeproszenie poszkodowanych, prośba o wybaczenie, itp. Zbiór czterech przeciwstawnych mocy, czyli buddyjska spowiedź, została w pewnym momencie historii przejęta z buddyzmu przez ewoluujące chrześcijaństwo, po tym, jak powstało ono około 500 lat po narodzeniu Buddhy.

  13. Dwie kolekcje, to zbiór dotyczący duchowych zasług i zbiór dotyczący mądrości pustki, należące do danej osoby praktykującej na ścieżce do oświecenia.

  14. Góra Meru, to symboliczna góra oznaczająca centrum buddyjskiego modelu Wszechświata. Wokół niej znajdują się cztery "kontynenty": "Wschodni", "Zachodni", "Północny" i "Południowy", noszący nazwę Dżambudwipa (zobacz przypis numer 2).

  15. Na niezachwianym wierzchowcu jednopunktowej koncentracji mistrzowie medytacji usadzają jeźdźca mądrości penetrującej głębię ostatecznej natury rzeczywistości, to zunifikowana ścieżka medytacji shi-ne i specjalnego wglądu (lhag-tong).

  16. Skrajności, to w tym kontekście absolutny realizm (eternalizm) lub nihilizm (wiara w ontologiczny niebyt).





mnich buddyjski
Zbigniew Modrzejewski www.zbigniew-modrzejewski.webs.com



Free counter and web stats